اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّهِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلي آبائِهِ في هذِهِ السّاعَهِ وَفي كُلِّ ساعَهٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً وَناصِراً وَ دَليلاًوَ عَيْناً حَتّي تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً     
 
ويژه نامه
 
ويژه نامه بهاييت
 
 
 
 
 
 


محمدمهدی عاكف، مرشد سابق اخوان‌المسلمین مصر، جمعه، اول محرم الحرام 1439/آخر شهریور 1396، درحالی كه 89 سالگی خود را در یكی از زندان‌های رژیم كودتائی مصر سپری می‌كرد و به‌رغم ابتلا به بیماری صعب‌العلاج و ضرورت معالجه در خارج از زندان، رژیم كودتا به او اجازه خروج از زندان را نداد و هنگامی به بیمارستان «قصرالعینی» قاهره انتقال یافت كه درگذشت و به رحمت حق پیوست. سخنگوی اخوان‌المسلمین این برخورد غیرانسانی رژیم را «قتلی هدفمند و جنایتی تمام‌عیار» نامید.

سید هادی خسروشاهی در دیداری با شیخ محمد مأمون الهضیبی (مرشد اخوان) و محمود عزت (قائم مقام مرشد) ـ‌ قاهره
 
عاكف ـ هفتمین مرشد اخوان‌المسلمین ـ در دوازده ژوئن 1928م/1307ش در یكی از روستاهای «دقهلیة» مصر متولد شد و در همان‌جا به تحصیلات مقدماتی پرداخت. در سال1950م و سپس از دانشسرای تربیت‌بدنی فارغ‌التحصیل شد. آنگاه به دانشكده حقوق رفت و تحصیلات دانشگاهی خود را به پایان رساند. در همین برهه از زمان تحت تأثیر اندیشه‌های حسن‌البناء قرار گرفت و به طور رسمی به جمعیت اخوان پیوست و در سازمان‌دهی نظامی و تربیت بدنی تشكیلات ویژه آن، حضور فعالی پیدا كرد... و همگام با سازمان در همه فعالیت های اجتماعی ـ فرهنگی شرکت نمود.

... عاكف در سال 1954 به اتهام فراری دادن سرلشكر خلبان عبدالمنعم عبدالرئوف از افسران برجسته سازمان نظامی اخوان كه در سرنگونی و طرد ملك فاروق همكاری فعال و همه‌جانبه با افسران آزاد داشت، و در جریان سركوب اخوان به دست ناصر، تحت تعقیب قرار گرفته بود، دستگیر و محكوم به مرگ شد ولی در دادگاه تجدیدنظر حکم اعدام به زندان ابد تبدیل گردید و او پس از بیست سال از زندان آزاد شد و به فعالیت خود ادامه داد.

عاكف خود از تربیت‌شدگان سازمان سری اخوان «التنظیم الخاص» یا «الجهاز السرّی» بود و در این مرحله، در مبارزات مسلحانه علیه نیروهای اشغالگر انگلیسی شركت چشمگیری داشت.

... ایجاد انفجار در قطارهای حامل سربازان انگلیسی و یا مراكز نظامی و یا پادگان‌های آنان در حومه شهر و باشگاه تفریحی آنان در قاهره و حتی انفجار «هتل ملك جرج» در قاهره از اقدامات سازمان سرّی اخوان بود. این سازمان در نبرد پارتیزانی نیروهای اخوانی در اسكندریه و كانال سوئز زیر نظر شیخ محمد فرغلی ـ از علمای الازهر و عضو مكتب ارشاد اخوان ـ نقش عمده‌ای به عهده داشت و عاكف جزء افراد برجسته وابسته به آنان بود.

وی در سازماندهی اردوگاه‌های دانشجویان و جوانان اخوان‌المسلمین در داخل و خارج، نقش عمده‌ای را به عهده داشت و مدتی هم به عنوان مدیر «مركز اسلامی مونیخ» مشغول به كار شد. او پس از شروع آزادی‌های نسبی، به مصر بازگشت و به طور رسمی به عضویت «مكتب ارشاد» ـ كمیته مركزی سازمان ـ انتخاب گردید.

عاكف در سال 1996 در جریان تأسیس «حزب‌الوسط» توسط گروهی از جوانان وابسته به اخوان، به سرپرستی «ابوالعلاماضی» به اتهام تحریك جوانان، دستگیر و به سه سال زندان محكوم گردید و در سال 1999 آزاد شد و پس از درگذشت مرشد ششم، محمد هلال ـ وكیل دادگستری، عضو 84ساله اخوان و‌‌‌ مسن‌ترین عضو به عنوان رهبر موقت برگزیده شد؛ ولی وی به‌رغم حبس طولانی در دوران فاروق و ناصر ‌چون هیچ‌گاه مسئولیت عمده و مهمی برعهده نداشت،‌ خود سمت رهبری را نپذیرفت و در ژانویه 2004 انتخاب محمد مهدی عاكف را به مكتب ارشاد ـ كمیته مركزی ـ پیشنهاد نمود كه پذیرفته شد.

پس از پایان دوره نخست رهبری عاكف، باوجود اصرار اعضای مكتب ارشاد، از پذیرفتن مجدد مقام «المرشد‌العام» خودداری كرد و در واقع او تنها مرشدی بود كه چنین روشی را انتخاب نمود و بقیه رهبران انتخابی، مادام‌العمر سمت مرشدی را حفظ كردند. عاكف با استفاده از تجربیات طولانی‌اش در میدان سیاست، از انعطاف خاصی برخوردار بود و با تأسیس حزب «الوسط» موافقت داشت، ولی در جناح سنتی اخوان، تأسیس حزب روش مطلوبی به حساب نمی‌آمد؛ اما هم‌اینان پس از حوادث انقلاب، به تأسیس «حزب آزادی و عدالت» از طرف اخوانی‌ها رضایت دادند، چرا كه اصولاً جمیعت اخوان، به عنوان جمعیت خیریه به ثبت رسیده بود و از لحاظ قانونی حق فعالیت سیاسی نداشت. از سوی دیگر، سلفی‌های مصری نیز که هرگونه «حزب‌گرائی» و «انتخابات پارلمانی» را جرم مطلق می‌دانستند؛ پس از پیروزی مردم، همه حزبی مستقل تشكیل دادند و پس از ائتلاف با اخوان در پارلمان شركت نمودند ولی بیشترشان پس از كودتای ژنرال سیسی با پشت پازدن به همه اصول و ارزش‌ها، در كنار او قرار گرفتند.

پس از پیروزی انقلاب مردم مصر علیه رژیم حسنی مبارك كه اخوان‌المسلمین و نه در ‌آغاز، به آن پیوسته بود، مكتب ارشاد با تعیین نامزدی اخوانی برای ریاست‌جمهوری موافق نبود و نظر عاكف این بود كه با توجه به مشكلات تقریبا لاینحل مصر، به‌ویژه درباره مسائل اقتصادی و معیشتی مردم، اخوان از پذیرفتن مسئولیت رسمی خودداری كنند و درهمین رابطه، شخصیت برجسته‌ای چون دكتر عبدالمنعم ابوالفتوح را كه خواستار حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری شده بود، از مكتب ارشاد كنار گذاشت و در کل اخوان در این برهه، خواستار موضع‌گیری بی‌طرفی و عدم تعیین فردی از اخوان برای انتخابات ریاست‌جمهوری شد. اما چیزی نگذشت كه اخوان برای حضور در «صحنه انتخابات» وسوسه شد و محمدمرسی به عنوان كاندیدا معرفی گردید كه 51درصد آرا را به دست آورد و در عمل، با توجه به مشكلات عدیده و توطئه دشمنان، ریاست‌جمهوری یکساله وی با كودتای ژنرال سیسی پایان یافت. 
 
دیدارها و دیدگاه‌ها
 
در مصر سرهنگ‌ها، اخوان‌المسلمین از آغاز همواره به عنوان یك حركت غیرقانونی خطرناك ضدحكومت! معرفی شده بود و به همین دلیل فعالیت رسمی و علنی آن ممنوع بود؛ اما در دوران انورسادات برای مبارزه با ناصری‌های چپ‌گرا و گروه‌هایی كه با برچسب كمونیستی فعالیت داشتند، فعالیت اخوان آزاد شد و آنها به نشر مجله «الدعوه» و تشكیل جلسات در دفتر مركزی سازمان پرداختند. با روی كار آمدن حسنی مبارك، باز فعالیت‌ها محدودتر شد و در عمل سازمان از حركت بازماند و اخوان «خط قرمز» رژیم محسوب شدند.

در شرایطی این‌چنینی، من به عنوان نماینده رسمی دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در مصر، برای حفظ روابط نیم‌بند و جلوگیری از فشار بیشتر به اخوان به اتهام ارتباط با ایران، ملاحظات ویژه‌ای داشتم و از ملاقات‌های رسمی و علنی با رهبری اخوان خودداری می‌كردم؛ ولی به طور مخفیانه و از طرق خاصی و با ملاحظه مسائل امنیتی، با آنها مرتبط بودم و ملاقات‌هایی داشتم كه شاید از چند ده مورد آن، سازمان امنیت مصر با وجود تعقیب و مراقبت‌های ویژه، یكی دو مورد بیشتر را نتوانست ردیابی كند.

در این ملاقات‌ها مواضع واقعی اخوان در قبال مسائل منطقه و ایران و مقاومت و جهاد اسلامی مورد بحث و نقادی قرار می‌گرفت و در كل به نظر می‌رسید كه آنها اختلاف ریشه‌ای با ما ندارند. علاوه بر مصطفی مشهور و مأمون الهضیبی ـ مرشدان قبلی اخوان ـ با عاكف نیز ملاقات‌هائی داشتم كه صریح‌تر و شفاف‌تر از بقیه منتقدان بود و موضع‌گیری‌های منطقی و اسلامی را بیان می‌داشت. او در موضوع برنامه هسته‌ای، مدافع سرسخت ایران بود و در مصاحبه‌ای رسمی هم آن را اعلام كرد. در مورد مقاومت لبنان و حزب‌الله و حماس و جهاد اسلامی از پشتیبانی و یاری‌های ایران، بسیار تقدیر و تمجید می‌كرد و می‌گفت رؤسای كشورهای عربی اصولا مسئله فلسطین را فراموش كرده‌اند و یا به عبارت روشن‌تر، «فلسطین را در قبال بقای خودشان، فروخته‌اند» و به خواست‌ دشمنان، به «ایران و شیعه‌هراسی» به جای اسرائیل مشغول شده‌اند.

نبرد حزب‌الله

او در یك ملاقات خصوصی به من گفت: مایه تأسف و شرمندگی ما شد كه بعضی از علمای سلفی ضمن تكفیر شیعه، حتی دعاكردن برای پیروزی حزب‌الله را هم «تحریم» نمودند!‌ ما در برابر آنها و طبق وظیفه اسلامی خود، ما ضمن اعلام پشتیبانی كامل، گفتیم كه حاضریم ده‌هزار نفر از میلیشیای رزمنده و جوانان داوطلب اخوان مصری را به لبنان بفرستیم و بینی و بین‌الله من خود نیز با توجه به سوابق مبارزاتی و تجربه‌های عملی جهادی بر ضد نیروی‌های اشغالگر انگلیسی و هجمه صهیونیست‌ها به فلسطین، آماده بودم با وجود پیری در این نبرد دفاعی افتخارآمیز، همراه جوانان شركت كنم...

در همین دیدارها عاكف به نكات خاصی درباره این مسائل و موضوع شیعه و سنی اشاره كرد كه ترجیح می‌دهم آنها را به نقل از رسانه‌های عمومی نقل كنم: در جریان نبرد مقدس حزب‌الله و مقاومت لبنان در برابر هجوم صهیونیست‌ها گفت: «من بر این باورم كه طی نبرد بی‌نظیر مقاومت اسلامی در میدان جنگ، حزب‌الله برتری خود را نشان داد و همه مردم را شگفت‌زده ساخت و توانست توطئه طرح خاورمیانه جدید را خنثی سازد.»

عاكف در یك مصاحبه خود خطاب به حزب‌الله لبنان گفت: «شما همه ملل عرب و مسلمان را سربلند كردید و از عزت و كرامت و ارزش‌های امت و سرزمین لبنان شرافتمندانه دفاع كردید و تاریخ هرگز این مقاومت و ایثار شما را فراموش نخواهد كرد.» البته این موضع‌گیری در هنگامی رخ داد كه ارتجاع عرب و علمای سوء وابسته به رژیم سعودی و مدعیان سلفی‌گری در ریاض و قاهره، به حرام بودن كمك و حتی دعا برای پیروزی حزب‌الله و شیعیان، «فتوا» داده بودند. البته ناگفته نباید گذشت که علاوه بر عاکف، در این راستا «صفوت حجازی»، عالم وابسته به جناح قطبی اخوان نیز در یك سخنرانی حماسی ضمن انتقاد شدید از فتوای علمای ارتجاع عرب، آنان را «گمراه» نامید كه باید «توبه» كنند و سپس از نبرد مقدس حزب‌الله بر ضد دشمن صهیونیستی دفاع كرد و آن را مایه افتخار نسل جدید مسلمانان نامید.

عاكف مانند دیگر مرشدان اخوان و تربیت‌یافتگان مكتب شهید حسن البناء همچون: شیخ عمر تلمسانی، محمدحامد ابوالنصر، شیخ مصطفی مشهور، شیخ مأمون الهضیبی خواستار تقریب بین مذاهب اسلامی و وحدت بین مسلمین بود و با لحنی انتقادی در برابر كسانی كه از گسترش تشیع ابراز نگرانی می‌كردند، در مصاحبه با روزنامه النهار كویتی گفت: «چه اشكالی دارد كه مذهب شیعه گسترش یابد؟ در سازمان كنفرانس كشورهای اسلامی، دهها كشور سنی عضویت دارند، حالا چرا باید از تنها كشور شیعه جهان ترس و هراس ایجاد كرد؟» و در مصاحبه با شبكه الجزیره گفت: «اعتقاد به هر یك از مذاهب سنی و شیعی، انسان را به راه راست و بهشت هدایت می‌كند. مسلمانان باید درك صحیحی از دین اسلام داشته باشند و بین كسانی كه به یكتایی خداوند و نبوت پیامبر اعظم(ص) باور دارند، فرقی نگذارند. شیعه و سنی یك امت واحده هستند، دینشان یكی و قبله و نماز و حج و قرآن، در میان آنها یكسان است.»

برادر «یوسف ندا» از رهبران قدیمی اخوان‌المسلمین مصر و از شاگردان شهید البناء، در رساله‌ای كه درباره «تشیع» و «شیعه» منتشر ساخت و در آن از وحدت واقعی این دو گروه اسلامی دفاع نمود و اباطیل و اتهامات دیرینه برضد شیعه را مردود دانست، مورد هجمه بعضی از عناصر سلفی و افراطی قرار گرفت و عاكف در پاسخ اینكه «آیا یوسف تدا خط قرمزها را زیر پا نگذاشته است؟» گفت: «مطالبی كه او درباره شیعه نوشته، همان مطالبی است كه ما براساس آن تربیت شده‌ایم، من با نگرش مثبت او نسبت به تشیع و شیعه، موافق هستم».

عاكف در قبال هجمات تروریستی تكفیری‌ها برضد شیعیان و مراكز مقدس مذهبی گفت: «كسانی كه در سامرا و كربلا به انفجارهایی دست زده‌اند، خیرخواه امت نیستند، بلكه جنایتكارانی هستند كه برای اسلام و اصول انسانی هیچ ارزشی قائل نیستند و در واقع مزدوران رسمی آمریكا هستند... ما باید اولاد خود را برپایه اصول صحیح تربیت كنیم تا وحدت و همبستگی به وجود بیاوردند نه آنكه امت واحده را متفرق گردانند. شیعه و سنی بیش از هزار سال بدون اختلاف در كنار هم زندگی كرده‌اند و در دهه‌های پیشین كوشش‌های ارزشمندی برای تقریب بین مذاهب اسلامی به عمل آمده كه بزرگانی چون امام شهیدحسن البناء در ایجاد آن شركت داشته‌اند.»

مكاتبه اخوانی!

... قبل از محمدمهدی عاكف، المستشار محمد مأمون هضیبی، مرشد عام سازمان اخوان بود و روابط صمیمانه‌ای با او داشتم و در مراسم افطار ماه مبارك رمضان در كنار برادر محمود عزت قائم‌مقام مرشد، از او دعوت نمودم كه به مناسبت تشكیل كنفرانس وحدت اسلامی در تهران كه از سوی مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی منعقد خواهد شد، به ایران سفر كند و او با مسرت دعوتم را پذیرفت به شرط آنكه رژیم مبارك اجازه خروج و سفر به ایران را بدهد؛ اما چندی نگذشت كه به علت یك بیماری كوچك به بیمارستانی مراجعه نمود و متأسفانه پس از بازگشت به منزل، ‌به طور ناگهانی درگذشت. من در نامه‌ای تسلیت خود را به محمد عاكف ابراز نمودم و او هم پاسخ داد، که ترجمه فارسی آن چنین بود:‌

بسم الله الرحمن الرحیم
 
سعادة السفیر سید هادی خسروشاهی سفیر ایران بالقاهره
محمدمهدی عاکف و برادرانش نهایت سپاس و تقدیر خود را به جنابعالی تقدیم می دارند که مراتب همدردی و تسلیت خود را به مناسبت درگذشت فقید دعوت اسلامی و امت عربی و اسلامی عالم برجسته و اندیشمند بزرگ فضیلة‌ الاستاذ المرشد، المستشار محمد مأمون هضیبی ابراز نموده اید. از خداوند متعال می خواهیم که او را در رحمت واسعه خود قرار دهد و در بهشت برین او را جای دهد و برای امتنان در فقدان او، پاداش خیر دهد. خداوند از سوی ما و از فقید کبیر، بهترین پاداش ها را به شما عطا فرماید. و: انا لله و انا الیه راجعون.
 
محمدمهدی عاکف مرشد عام اخوان المسلمین
 
متن پاسخ مرشد جدید اخوان ـ‌  محمد مهدی عاکف ـ به تسلیت نامه آقای خسروشاهی
به مناسبت درگذشت برادر بزرگوار شیخ مأمون الهضیبی مرشد ششم اخوان المسلمین
 
چندی بعد در نامه‌ای از موضع‌گیری‌های او در قبال مسائل مربوط به ایران و مقاومت حزب‌الله تشكر نمودم و آرزو كردم كه در مسیر تحقق اهداف و ایجاد یك نظام اسلامی صحیح در كشور مصر موفق باشند... چندی نگذشت كه پیك ویژه‌ پاسخ مرشد كل را آورد كه ترجمه‌اش چنین است:
 
بسم‌الله الرحمن الرحیم

سعاده السفیر المحترم الاخ الفاضل سیدهادی خسروشاهی
... نامه گرامی شما را دریافت نمودم و با درك احساسات پاك و راستین و آرزوهای مخلصانه و درودهای گرم، بی‌نهایت خوشوقت و مسرور شدم. از خداوند متعال می‌خواهیم كه همچنان مورد حسن‌ظن شما و مردم قرار داشته باشیم و ما را كمك نماید كه بار سنگین وظایف خود را برعهده بگیریم و در خدمت به دین و دعوت، ما را یاری دهد تا مردم باور كنند كه تنها اسلام راه رهایی است و بر ایمان كسانی كه ایمان آورده‌اند، بیفزاید و نیروهای همه مسلمانان را در راه آزادی، قدرت، پیشرفت و وحدت متحد سازد... و در پایان سپاس و امتنان وافر و درودهای خالص من و تحیات و سلام های همه برادران در مکتب ارشاد را بپذیرید.
 
و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته
محمد مهدی عاكف، مرشد عام اخوان‌المسلمین
قاهره 21 ذی‌الحجه 1426/ 21 نوامبر 2006
 
نامه محمد مهدی عاکف به استاد سید هادی خسروشاهی
 
***
... محمدمهدی عاكف در طول زندگی نود ساله خود، بارها دستگیر و زندانی شد و فقط در دوره حكومت دیكتاتوری سرهنگ ناصر، پس از آنكه نخست محكوم به اعدام گردید، در تجدیدنظر به حبس ابد محكوم شد كه بیست سال تمام آن را در زندان گذراند و در دورة سادات، از آزادی موقتی برخوردار گردید، ولی در دوره حكومت ژنرال حسنی مبارك باز مدتی به زندان افتاد و سرانجام در دوره حکومت فاشیستی ژنرال سیسی و پس از قتل‌عام سه‌هزار نفر از اعضای اخوان‌المسلمین در خیابان‌های قاهره و مسجد «رابعه العدویه» و زندانی شدن بیش از 40هزار نفر از اخوان، باز به زندان افتاد و به‌رغم عدم اثبات جرم و وخامت وضع جسمی، چهار سال در زندان ماند تا درگذشت. با توجه به دوره‌های طولانی و متعدد زندانی شدن، او را زندانی همه دوره‌ها، اسطوره مبارزه و استقامت، شهید زنده، شیخ‌المجاهدین زندانی‌ها، استوانه تبلیغ و جهاد و شاهدی بر همه عصرها و عناوین مشابه دیگر لقب داده‌اند.
غفرالله لنا و له و لمن سبقونا بالأیمان
قم: مهرماه 1396
سید هادی خسروشاهی
5/5 امتياز (2)
نظرات
نام
نام خانوادگي
نشاني پست الكترونيكي
متن